Η μουσική μας που "ηχεί" στο διάστημα.
5 Μαΐου 2026 | Αρθρογράφος: Αφροδίτη Ανδριώτη
Οταν η ανθρωπότητα αποφάσισε να προωθήσει τη μουσική ως αναγκαία πηγή έκφρασης και επικοινωνίας προς το διάστημα, συνέταξε τον χρυσό δίσκο των Voyager, και τον απέστειλε στο βαθύ διαστρικό σύμπαν. Ποιός είναι όμως ο χρυσός αυτός δίσκος, και ποιές άλλες μελωδίες ταξιδεύουν από τη Γη προς το διάστημα;
Σκίτσο της αποστολής Voyager.
Ο χρυσός δίσκος των Voyager
Το έτος 1977, τα διαστημόπλοια Voyager 1 και 2 εκτοξεύθηκαν από τον πλανήτη μας με στόχο την εξερεύνηση των ορίων του ηλιακού μας συστήματος. Μαζί τους έφεραν και έναν χρυσό δίσκο 12 ιντσών, μία χρονοκάψουλα που αποτυπώνει μέσα σε λίγα μόλις λεπτά τον ανθρώπινο πολιτισμό με όλα του τα χρώματα. Ο δίσκος περιέχει οδηγίες για την αναπαραγωγή του ήχου, καθώς και την τοποθεσία της Γης στον “χάρτη”. Το περιεχόμενο του δίσκου παρουσιάζει ήχους, φωνές καθώς και τραγούδια διαφόρων πολιτισμών, από όλες τις ηπείρους και όλες τις γωνιές της Γης. Σκοπός που επιτελεί το μακρινότατο ταξίδι του δίσκου, είναι να αναδείξει και να παρουσιάσει τον πολιτισμό μας προς όποια νοήμονα ζωή εμφανιστεί στον δρόμο του.
Ο χρυσός δίσκος του Voyager.
Μερικοί από τους ήχους που περιλαμβάνονται είναι αυτός ενός λεωφορείου, μία μητέρα με το παιδί της, ήχοι πουλιών, φωτιά μαζί με μία ομιλία. Ακόμα, ο δίσκος περιέχει χαιρετισμούς σε 55 διαφορετικές γλώσσες. Στους χαιρετισμούς εντοπίζουμε και την παρουσία της Αρχαίας Ελληνικής γλώσσας με τη φράση: «Οἵτινες ποτ’ ἔστε χαίρετε! Εἰρηνικῶς πρὸς φίλους ἐληλύθαμεν φίλοι», δηλαδή «Όποιοι κι αν είστε σας χαιρετούμε! Ερχόμαστε ειρηνικά, ως φίλοι προς φίλους».
Στη λίστα των τραγουδιών εντοπίζονται έργα του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, όπως το Brandenburg Concerto 2, η πέμπτη συμφωνία του Μπετόβεν, καθώς και η ‘’Άρια Βασίλισσα της Νύχτας’’ απο τον “Μαγικό Αυλό” του Μότσαρτ. Η ιαπωνική παράδοση χάρισε το shakuhachi της με το κομμάτι Tsuru No Sugomori», ενώ η κινέζικη το ch’in με το κομμάτι «Flowing Streams». Ενοπίζεται ακόμα ινδική ράγκα, ενώ το Μεξικό εκπροσωπείται από το “El Cascabel”.
Οι αυτόχθονοι πολιτισμοί, όπως οι Αβορίγινοι από την Αυστραλία, τραγουδούν στη λίστα με τελετουργικό άσμα μύησης από κορίτσια Πυγμαίων στο τότε Ζαϊρ, τελετουργικό ανδρικό τραγούδι από τη Νέα Γουϊνέα, αλλά και με μουσικές από τις νήσους Σολομώντα και το Περού.
Το Αζερμπαϊτζάν ηχογραφεί στον δίσκο κρουστά και γκάιντα. Η αμερικανική κουλτούρα προβάλει την rock n roll και τζαζ μουσική της, με το “Johny B. Goode” ερμηνευμένο από τον Chuck Berry και το “Melancholy Blues” του Louis Armstrong.
Η διάρκεια των κομματιών κυμαίνεται από κάτω του ενός λεπτού έως και περισσότερο από επτά λεπτά.
Οι Beatles με το “Across the universe”
18 χρόνια πριν, η NASA με αφορμή τον εορτασμό των 50 χρόνων από την ίδρυση της και των 40 χρόνων από την ηχογράφηση του τραγουδιού “Across The Universe” των Beatles, προχώρησε στην αποστολή του κομματιού προς τον Πολικό Αστέρα. Ο Polaris βρίσκεται 431 έτη φωτός μακριά, γεγονός που σηματοδοτεί πως το “Across The Universe” θα ταξιδευεί προς τα εκεί μέχρι το έτος 2439 περίπου. Το εν λόγω κομμάτι των Beatles ήταν το πρώτο που μεταδόθηκε προς το διάστημα, μετάδοση που πραγματοποιήθηκε μέσω του Deep Space Network, του συστήματος της NASA για την επικοινωνία με διαστημόπλοια σε μακρινές αποστολές.
Το μουσικό συγκρότημα Beatles.
Ο Τζον Λένον σχημάτισε την ιδέα για τη δημιουργία του ‘’Across The Universe’’ όταν ένα βράδυ ξάπλωνε με τη πρωτή του γυναίκα στο κρεβάτι. Το κομμάτι “μιλάει για τη ροή της σκέψης, της ενέργειας και της ανθρώπινης ύπαρξης, ένας ύμνος στην εσωτερική γαλήνη και τον διαλογισμό, γεγονός που το καθιστά κατάλληλο να ταξιδέψει και να απευθυνθεί
στο σύμπαν μας.
Η “Μυθωδία” Του Βαγγέλη Παπαθανασίου
Το 2001 έχουμε υποδεχτεί πλέον τη νέα χιλιετία και η NASA προτείνει στον καταξιωμένο Έλληνα συνθέτη Βαγγέλη Παπαθανασίου να γράψει τη μουσική που θα αποτελέσει συνοδία για τη διαστημική αποστολή “2001: Οδύσσεια στον Άρη”. Η σχέση του Βαγγέλη Παπαθανασίου με το διάστημα είναι εξαιρετικά στενή, αφού πίστευε πως η μουσική είναι μία ιερή δύναμη του σύμπαντος με σκοπό την ανύψωση της ανθρωπότητας και πως η
κάθε μας πράξη αφορά στην ανακάλυψη της ύπαρξης μας. Η ΄΄Μυθωδία’’ πήρε το όνομα της από τις λέξεις “Μύθος” και “Ωδή”, και ο Βαγγέλης είδε πως αυτό το όνομα θα ταίριαζε με την εξερεύνηση του πλανήτη Άρη. Το ρομπότ που προσεδαφίστηκε στον ‘’κόκκινο’’ πλανήτη κουβαλούσε και την “Μυθωδία” του Βαγγέλη.
Ο καλλιτέχνης Βαγγέλης Παπαθανασίου (Vangelis).
Η “Μυθωδία” αγκάλιαζε μουσική αλλά και στίχους του Βαγγέλη γραμμένους στα Αρχαία Ελληνικά.
Το έργο Μυθωδία.
Η NASA, γοητεύτηκε από το ταλέντο του Βαγγέλη και τον εμπιστεύτηκε και μετέπειτα με άλλες συνθέσεις του που συνόδευαν πορωθητικές εικόνες και βίντεο από αποστολές, όπως με τα κομμάτια “Ήρα” και “Ροζέτα”. Η γοητεία αυτή δεν περιορίστηκε εκεί, αφού για να τιμήσει το έργο του, η NASA έδωσε το όνομα του Βαγγέλη στον Αστεροειδή της Κύριας Ζώνης 6354 με το όνομα “6354 Vangelis”.
Η μουσική είναι μέσα μας ως η τέχνη που μας βοηθά να ζωγραφίσουμε τα συναισθήματα μας, ακόμα και όταν οι λέξεις δεν επαρκούν. Η αποστολή της στο διάστημα, την καθιστά γέφυρα επικοινωνίας, κληροδοτώντας μια ηχητική υπογραφή πως ‘’είμαστε εδώ’’, αναδεικνύοντας ταυτόχρονα την ανάγκη μας να λάβουμε απαντήσεις στα υπαρξιακά μας ερωτήματα.
Βιβλιογραφία:
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// science.nasa.gov/mission/voyager/voyager-golden-record-overview/&ved=2ahUKEwilj7- dzJiUAxVV3wIHHU5fBTMQFnoECBcQAQ&usg=AOvVaw1BV7GB2bPXNHMX5mRbxxl8
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// collider.com/18-years-ago-nasa-sent-this-beatles-song-across-the-universe-into-deep space/&ved=2ahUKEwig4-aEzpiUAxXX0QIHHfkdEzQQFnoECB8QAQ&usg=AOvVaw1Yhy5jzMsMjSZHGHKueGAU
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// www.iefimerida.gr/stories/nasa-esteile-tragoydi-ton-beatles-sto-diastima&ved=2ahUKEwie6sGVzpiUAxUk0gIHHVWQNtoQFnoECBsQAQ&usg=AOvVaw0j 7GLYW5e609a49j6dI4OF
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// www.iefimerida.gr/tehnologia/i-moysiki-tis-gis-sto-diastima-diskos-ton voyager&ved=2ahUKEwinx8qszpiUAxWp7QIHHZuKFYwQFnoECCIQAQ&usg=AOvVaw03 OAULTpu99icYnqzodbar
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// www.mixanitouxronou.gr/vaggelis-papathanasioy-o-synthetis-poy-quot-esteile-quot-ti moysiki-toy-sto-diastima-kai-edose-to-onoma-toy-se-asteroeidi/&ved=2ahUKEwjVg6-7zpiUAxVe6wIHHfqVNVAQFnoECCQQAQ&usg=AOvVaw28NqMRO UYPM0qhlU821g2F
- https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https:// www.iefimerida.gr/kosmos/arhaia-ellinika-rok-en-rol-minyma-se-exogiinoys&ved=2ahUKEwi77oHAhJ2UAxWm_7sIHTdcD5AQFnoECCYQAQ&usg=AOvVa w0Oa6xrRiBXap9YhcgY228q
